“સંઘર્ષ, ભૂ-વ્યૂહાત્મક રમતો, આબોહવા પરિવર્તન, પર્યાવરણીય અધોગતિ, જૈવવિવિધતાનું નુકસાન, ખોરાક, ઉર્જા અને જળ સુરક્ષા એ આપણા સમયના પ્રાથમિક મુદ્દાઓ છે. આમાંના દરેક મહાસાગરોને અસર કરે છે, પછી ભલે તે અધોગતિ અને પ્રદૂષણ દ્વારા, વધુ પડતી માછીમારી અથવા સંઘર્ષના સ્ત્રોત તરીકે હોય. બદલામાં, મહાસાગરોની સ્થિતિ તેના પર રહેતા લોકો પર, તેની નજીકમાં અને ખરેખર આપણા બધાને અસર કરે છે, તેમાં રહેતી બાયોટાની નોંધપાત્ર શ્રેણીનો ઉલ્લેખ ન કરવો. અને વૈશ્વિક વેપારનો 90% સમુદ્રોમાંથી પસાર થવા પર આધાર રાખે છે.
મહાસાગરો આપણા વૈશ્વિક કોમન્સનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. પરંતુ ઘણી વાર આપણે આપણી મરીન એસ્ટેટમાં સામાન્ય લોકોની કરૂણાંતિકા જોતા હોઈએ છીએ. વધુ પડતી માછીમારી અને ગેરકાયદેસર માછીમારી ટકાઉ માછલીના જથ્થાને ક્ષીણ કરી રહી છે, છતાં દરિયાઈ જીવન આપણા સહિત ઘણી પ્રજાતિઓની ખાદ્ય શૃંખલા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ફૂડ સ્ટોક અને કાર્બન કેપ્ચર ટૂલ બંને તરીકે સીવીડની સંભવિતતા શું છે? આપણા મહાસાગરોમાં ગોળાકાર અર્થતંત્રની વિભાવનાનો હજુ અર્થ નથી જે ખોવાયેલા કન્ટેનરથી લઈને માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ અને રાસાયણિક પ્રદૂષકો સુધીના તમામ પ્રકારના કાટમાળને એકઠા કરે છે. મહાસાગરો આપણા મોટા ભાગના ઉષ્મા ઉત્પાદનને શોષવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ બફર રહ્યા છે, પરંતુ ખાદ્ય શૃંખલા પર મોટી અસરો સાથે એસિડિફિકેશન અને ઓક્સિજનની ખોટના પ્રચંડ ખર્ચે. દરિયાઈ સપાટીમાં વધારો હવે કોઈ સૈદ્ધાંતિક મુદ્દો નથી, તુવાલુ જેવા દેશો અથવા ટોકેલાઉ જેવા પ્રદેશો અને ખરેખર વિશ્વભરના અન્ય ઘણા દરિયાકાંઠાના સમુદાયો જુઓ કે જેઓ આ વધારાની અસર જોઈ રહ્યા છે.
સરકારો ભૌગોલિક વ્યૂહાત્મક અથવા આર્થિક લાભ મેળવવા માંગતી હોવાથી મહાસાગરો વિવાદનું સ્થાન રહે છે. દરિયાઈ સરહદો ખૂબ જ વિવાદાસ્પદ હોઈ શકે છે, અને અમે જોયું છે કે દક્ષિણ ચીન સમુદ્રના સંદર્ભમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલનો અને ન્યાયશાસ્ત્રની અવગણના કરવામાં આવી છે.
અને મહાસાગરોનો સામનો કરતી સમસ્યાઓ સતત વધી રહી છે. યુનાઈટેડ નેશન્સ કન્વેન્શન ઓન ધ લો ઓફ ધ સી (UNCLOS) 1982 માં સંમત થયા હતા, જેમાં રાષ્ટ્રીય હિતોને પ્રતિબિંબિત કરતી ઘણી મર્યાદાઓ છે. યુએસએ જેવા દેશોએ બહાલી આપી નથી અને અન્યોએ તેના નિયમોની અવગણના કરી છે. ઇન્ટરનેશનલ સીબેડ ઓથોરિટીનો હેતુ સીબેડ માઇનિંગનું નિયમન કરવાનો છે, પરંતુ અંતિમ નિયમો પર સંમત થયા નથી અને ઉદાહરણ તરીકે નૌરુએ સૂચવ્યું છે કે તે આગળ વધવાના તેના અધિકારોનો ઉપયોગ કરો ઔપચારિક લાયસન્સની ગેરહાજરીમાં આવતા વર્ષે. ઘણા વૈજ્ઞાનિકો સ્થગિત કરવા ઈચ્છતા હોવા છતાં, જ્યાં સુધી આપણે વધુ અસરોને સમજીએ, ખાસ કરીને સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં, એકવાર પાન્ડોરા બોક્સ ખોલવામાં આવે ત્યારે સમુદ્રતળનું શોષણ કરવા માટે ધસારો લગભગ અનિવાર્ય લાગે છે.
વૈજ્ઞાનિક પ્રશ્નોની યાદી લગભગ અનંત છે. પરંતુ આપણું ઘણું વિજ્ઞાન સિલોડ છે. હું પેસિફિક ટાપુના રાજ્યો વિશે ચિંતા કરું છું. તેમના દૃષ્ટિકોણને સુધારવા માટે, વૈજ્ઞાનિકોના ઘણા જૂથોએ એકસાથે કામ કરવાની જરૂર છે, અને માત્ર વૈજ્ઞાનિકો તરીકે નહીં, પરંતુ સ્થાનિક સમાજો અને રાજકીય અને સામાજિક નેતાઓ સાથે. આને વિજ્ઞાનના વિકસતા સ્વરૂપની જરૂર છે: ટ્રાન્સડિસિપ્લિનરિટી. વિજ્ઞાનના તે સ્વરૂપને કેવી રીતે ભંડોળ આપવું, તેનું મૂલ્યાંકન કરવું અને તેનો વિકાસ કેવી રીતે કરવો તે જાણવામાં હજુ સુધી આપણી પાસે બહુ ઓછું છે. ISC આ મુદ્દાઓ પર વિચાર કરવામાં આગેવાની લઈ રહ્યું છે.
પરંતુ સ્મોલ આઇલેન્ડ ડેવલપિંગ સ્ટેટ્સ (SIDS) ને અન્ય સમસ્યાઓ છે - તેઓ દરિયાની બહાર રહે છે પરંતુ ઘણી વખત માત્ર નિર્વાહ સ્તરની હદ સુધી. તેમની ઘણી ઓછી વસ્તી સાથે, તેઓ જીવનના ધોરણો કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરી શકે છે જે આપણે માણી શકીએ? શું ડિજિટલ વિશ્વ કોઈ રસ્તો આપે છે? ISC એ પણ માન્યતા આપી છે કે તેમના બૌદ્ધિકોને મોટાભાગે વૈજ્ઞાનિકોના વૈશ્વિક સમુદાયમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. તેથી, અમે SIDS સલાહકાર સમિતિની સ્થાપના કરી છે અને હજુ પણ વધુ સમાવિષ્ટ અભિગમો તરફ કામ કરી રહ્યા છીએ.
12-માઇલની મર્યાદાઓ અને વિશિષ્ટ આર્થિક ક્ષેત્રોથી આગળ, મહાસાગરો એક અસંયમિત જગ્યા છે. ત્યાં અન્ય અનિયંત્રિત જગ્યાઓ છે - અવકાશ, સાયબરસ્પેસ અને એન્ટાર્કટિક અન્ય સ્પષ્ટ જગ્યાઓ છે. પ્રથમ બે, મહાસાગરોની જેમ, માત્ર રાષ્ટ્રીય હિતોના જ નહીં પરંતુ અનિયંત્રિત ખાનગી ક્ષેત્રના હિતોના પડકારનો સામનો કરે છે કારણ કે આપણે તાજેતરમાં અવકાશના ખાનગીકરણની ઉતાવળના કિસ્સામાં જોયું છે. વાસ્તવિકતા એ છે કે સાયબર સ્પેસ પર દેશોનું બહુ ઓછું નિયંત્રણ છે સિવાય કે જ્યાં અત્યંત દમનકારી શાસન હોય.
એન્ટાર્કટિકા તદ્દન અલગ છે - 1959 ની એન્ટાર્કટિક સંધિ તદ્દન અલગ છે - અહીં આપણી પાસે શાંતિપૂર્ણ હેતુઓ માટે આખો ખંડ છે અને અસરકારક રીતે વૈજ્ઞાનિક હેતુઓ માટે પ્રતિબંધિત છે. તે કેવી રીતે પ્રાપ્ત થયું? સૌપ્રથમ અમારી પુરોગામી સંસ્થા ICSU એ આંતરરાષ્ટ્રીય ભૂ-ભૌતિક વર્ષ (1957) વિકસાવ્યું અને તેની સફળતાએ 1959માં એન્ટાર્કટિક સંધિ તરફ આગળ વધવાનો આધાર બનાવ્યો. તણાવના સમયમાં મુત્સદ્દીગીરીને આગળ ધપાવવાનું વિજ્ઞાનનું આ એકમાત્ર ઉદાહરણ નથી – ICSU એ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. 1985 માં બેઠકમાં જેણે સભ્ય દેશોને IPCC સાથે સંમત થવા દબાણ કર્યું હતું. મોન્ટ્રીયલ પ્રોટોકોલ વૈજ્ઞાનિક સફળતાઓ પછી ખૂબ જ ઝડપથી આવ્યો. એન્ટાર્કટિક સંધિ સમયની કસોટી પર ખરી ઉતરી છે અને તેને વિજ્ઞાન મુત્સદ્દીગીરીની સર્વોચ્ચ સિદ્ધિ તરીકે જોવામાં આવે છે. શું આપણે વિજ્ઞાન-માહિતગાર, વધુ અસરકારક શાસનના નવા સ્વરૂપ સાથે વિશ્વના મહાસાગરો માટે સમાન પરિણામ પ્રાપ્ત કરી શકીએ?
તે મુશ્કેલ હોઈ શકે છે અને સિદ્ધિની બહાર લાગે છે, પરંતુ જો આપણે સામાન્ય લોકોની દુર્ઘટનાથી બચવું હોય તો વિજ્ઞાન મુત્સદ્દીગીરીની ટૂલકીટની જરૂર પડશે. પરંતુ અમે અન્ય તમામ SDGs વિશે વિચાર્યા વિના આમ કરી શકતા નથી. મહાસાગર આરોગ્ય પર્યાવરણીય, આર્થિક અને માનવ સ્થિરતાના અન્ય પાસાઓથી સ્વતંત્ર નથી. રાષ્ટ્રવાદ અને સ્વ-હિત તમામ SDGs પર અસર કરી રહ્યા છે, જ્યારે સંઘર્ષ અને COVID-19 એ આપણને તે સમયે પાછળ મૂકી દીધા છે જ્યારે આપણે આગળ વધવું જોઈએ.
આપણી પાસે વાસ્તવિક પડકારો છે - માનવ સુખાકારી, આર્થિક, ખોરાક, પાણી અને ઉર્જા સુરક્ષાની વાસ્તવિક જરૂરિયાતને આપણા સહિત ગ્રહ અને તેના તમામ બાયોટાને સાચવવાની આપણી જરૂરિયાત સાથે કેવી રીતે સંતુલિત કરવી. માત્ર વિજ્ઞાન જ જવાબો આપી શકતું નથી, પરંતુ વિજ્ઞાન એ તમામ સમાજોની વાસ્તવિક પ્રગતિની ચાવી છે.
ISC 'વિજ્ઞાન માટે વૈશ્વિક અવાજ' તરીકે અને વિશ્વની પ્રાથમિક વૈજ્ઞાનિક બિન-સરકારી સંસ્થા આ વ્યાપક ઉદ્દેશ્યો તરફ કામ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. આ મહાસાગર દાયકો છે, પરંતુ તે SDG નો દાયકો પણ છે – હવે 2030 ના સીમાચિહ્ન વર્ષ સુધી માત્ર આઠ વર્ષ છે. ખાનગી ક્ષેત્ર અને નીતિ-નિર્માતાઓ સહિત તમામ પક્ષોએ તેમના પ્રયાસોને ફરીથી જાગૃત કરવાની જરૂર છે. સમુદ્રી પતન એ અન્ય અસ્તિત્વના જોખમો જેટલું જ વાસ્તવિક છે જેનો આપણે સામનો કરીએ છીએ. આપણે નિર્ણાયક દાયકામાં છીએ, પરંતુ રાષ્ટ્રવાદ, ધ્રુવીકરણ અને ભૂ-વ્યૂહાત્મક વિભાજન તેને વધુ મુશ્કેલ બનાવે છે. ટ્રેક 2 વિજ્ઞાન મુત્સદ્દીગીરીએ વધુ ભૂમિકા ભજવવી જોઈએ.
ISC પ્રમુખ, ISC Fellow, ના સભ્ય Fellowship કાઉન્સિલ, સભ્ય ટકાઉપણું માટે વિજ્ઞાન મિશન પર વૈશ્વિક કમિશન.
Koi Tū ના વડા: ધ સેન્ટર ફોર ઇન્ફોર્મ્ડ ફ્યુચર્સ, યુનિવર્સિટી ઓફ ઓકલેન્ડ, ન્યુઝીલેન્ડ.
છબી (એલ્સિઓનેસિયા, અથવા સોફ્ટ કોરલ) દ્વારા એલેક્ઝાન્ડર વેન સ્ટીનબર્ગ on અનસ્પ્લેશ.
મહાસાગર દાયકા માટે વૈશ્વિક વિજ્ઞાન વિશે વધુ વાંચો: 2021-2030 
વિજ્ઞાન કોંગ્રેસમાં ઉપયોગમાં લેવાતી પેસિફિક શ્રેષ્ઠતા વિશે વધુ વાંચો 
પેસિફિક એકેડેમી ઓફ સાયન્સિસ દ્વારા સૌપ્રથમ AI-સંચાલિત સંશોધન પ્લેટફોર્મ અને પ્રાદેશિક સંશોધન અને વિકાસ મૂલ્યાંકન અહેવાલ લોન્ચ કરવામાં આવ્યો છે તેના વિશે વધુ વાંચો ટ્રાન્સડિસિપ્લિનરી સાયન્સ વિશે વધુ વાંચો: વિજ્ઞાનના ભવિષ્યને આકાર આપતી પ્રારંભિક અને મધ્ય કારકિર્દી 